W przypadku trudności wakacyjnych z przelotem warto pamiętać o prawach przysługujących pasażerom linii lotniczych. Konsumentom podróżującym z/lub do jakiegokolwiek kraju UE/EOG/Szwajcarii przysługuje odszkodowanie i pomoc w przypadku odmowy przyjęcia na pokład, odwołania lub dużego opóźnienia lotu.

Podstawę prawną roszczeń stanowi rozporządzenie WE 261/2004 z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów.

Kiedy lot się opóźnia

W przypadku opóźnienia lotu przewoźnik ma obwiązek zapewnić  pasażerom pomoc polegającą na dostarczeniu posiłków oraz napoi w ilościach adekwatnych do czasu oczekiwania. W przypadku, gdy występuje konieczność pobytu przez jedną albo więcej nocy lub gdy zachodzi konieczność pobytu dłuższego niż planowany przez pasażera, przewoźnik jest zobowiązany do zapewnienia pasażerowi zakwaterowania w hotelu oraz transportu pomiędzy lotniskiem a miejscem zakwaterowania. Ponadto, w przypadku opóźnienia lotu pasażerom bezpłatnie przysługują dwie rozmowy telefoniczne, dwie przesyłki faksowe lub e-mailowe.

Co wydaje się jednak ważniejsze, a z czego nie wszyscy konsumenci zdają sobie sprawę, pasażerowie opóźnionych lotów mogą żądać odszkodowania, jeżeli przybędą do miejsca docelowego 3 godziny lub więcej po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przylotu. Wysokość odszkodowania jest uzależniona od dystansu lotu, który uległ opóźnieniu. I tak w przypadku lotów do 1500 km przysługuje odszkodowanie w wysokości 250 EUR, w przypadku lotów na dystansie 1500-3500 km – 400 EUR, zaś jeśli lot miał odbywać się na dystansie powyżej 3500 km przysługuje odszkodowanie w wysokości 600 EUR.

W przypadku overbookingu

Roszczenie o wypłatę odszkodowania może powstać również w przypadku stosowania przez linie lotnicze tzw. overbookingu, czyli sprzedaży biletów w liczbie większej, niż może pomieścić dany kurs. Niektóre linie lotnicze stosują taki zabieg w przypadku popularnych tras i terminów, by uniknąć pustych miejsc, w razie gdyby nie wszyscy podróżni stawili się na lotnisku. Gdy jednak okaże się, że liczba osób chcących skorzystać z danego lotu jest większa, niż liczba miejsc w samolocie, osobom, którym odmówiono przyjęcia na podkład przysługuje odszkodowanie. Jego wysokość jest zależna od dystansu, na którym odbywa się lot i wynosi odpowiednio, podobnie jak w przypadku opóźnienia, 250 EUR, 400 EUR lub 600 EUR.

Jeśli lot został anulowany

Podobnie jak w przypadku opóźnienia, linie lotnicze zobowiązane są zapewnić pasażerom odpowiednią opiekę polegającą na dostarczeniu posiłków oraz zagwarantowaniu bezpłatnego połączenia telefonicznego lub e-maili.  W przypadku odwołania lotu, przewoźnik jest zobowiązany zapewnić pasażerom zależnie od wyboru konsumenta:

  • zwrot pełnego kosztu biletu w terminie 7 dni (w przypadku, gdy pasażer decyduje się odstąpić od umowy),
  • zmianę planu podróży, czyli alternatywny lot w najwcześniejszym możliwym terminie albo
  • lot w  innym terminie dogodnym dla pasażera (w miarę dostępności wolnych miejsc) na tej samej trasie, w takich samych lub podobnych warunkach  przewozu (w tym również za pośrednictwem innej linii lotniczej lub innym środkiem transportu).

Dodatkowo pasażerom za odwołanie lotu przysługuje odszkodowanie w wysokości określonej analogicznie, jak w opisanych powyżej przypadkach opóźnienia lotu i odmowy wstępu na podkład samolotu.

Czasem odszkodowanie nie przysługuje

Przewoźnik nie ma obowiązku wypłaty odszkodowania, jeżeli:

1) pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu najpóźniej 14 dni przed planowanym czasem odlotu;

2) pasażerowie zostali poinformowani o odwołaniu lotu w okresie od 2 tygodni do 7 dni przed planowanym czasem odlotu i równocześnie zaproponowano im zmianę planu podróży umożliwiającą im wylot nie wcześniej niż 2 godziny przed planowanym czasem odlotu i przylot do miejsca docelowego nie później niż 4 godziny po planowanym czasie;

3) odwołanie lub opóźnienie lotu jest konsekwencją wystąpienia siły wyższej, czyli nadzwyczajnych okoliczności, którym przewoźnik nie mógł zapobiec. Zgodnie z najnowszym orzecznictwem pojęcie nadzwyczajnych okoliczności nie powinno być jednak tłumaczone rozszerzająco.  W orzeczeniu z dnia  2 sierpnia 2016 r. wydanym w sprawie o sygnaturze I OSK 1971/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż usterka techniczna nie należy do sytuacji nadzwyczajnych, jakim jest działanie siły wyższej. W uzasadnieniu przywołanego wyroku sąd tłumaczył, iż aby zwolnić się z odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnik musi dowieść, że nawet przy użyciu wszystkich zasobów ludzkich i materiałowych oraz środków finansowych, jakimi dysponował, w sposób oczywisty nie mógł - bez poświęceń niemożliwych do przyjęcia z punktu widzenia możliwości jego przedsiębiorstwa w danym momencie - uniknąć sytuacji, w której zaistniałe nadzwyczajne okoliczności skutkowały opóźnieniem lotu. 

Anna Damas prawnik

 

* Zastrzeżenie prawne.

Przedstawiona informacja jest udostępniania nieodpłatnie, ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W celu uzyskania wiążącej porady prawnej i szczegółowych informacji, wszystkich zainteresowanych prosimy o kontakt z Kancelarią Chudzik i Wspólnicy Radcowie Prawni sp.p.