EUROPEJSKI NAKAZ ZABEZPIECZENIA
 
Od 18 stycznia 2017 r. stosuje się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 655/2014 z dnia 15 maja 2014 r. ustanawiające procedurę europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym w celu ułatwienia transgranicznego dochodzenia wierzytelności w sprawach cywilnych i handlowych (dalej: „Rozporządzenie”).
 
Jaki jest cel wprowadzenia Rozporządzenia ?
 
Rozporządzenie ustanawia unijne postępowanie umożliwiające wierzycielowi uzyskanie europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym (dalej: „nakaz zabezpieczenia”). Nakaz zabezpieczenia ma nie dopuścić do tego, by późniejsze wykonanie roszczenia wierzyciela zostało narażone na szwank przez zbycie, przelanie lub wycofanie środków przechowywanych przez dłużnika lub w jego imieniu na rachunku bankowym prowadzonym w jednym z państw członkowskich.
 
Nakaz zabezpieczenia stanowi alternatywę wobec analogicznych środków zabezpieczenia dostępnych na podstawie prawa krajowego. Skutkiem wydania nakazu zabezpieczenia jest blokada określonej sumy środków na rachunku bankowym dłużnika, jednakże bez możliwości ich wypłaty wierzycielowi.
 
Kiedy stosuje się Rozporządzenie?
 
Rozporządzenie ma zastosowanie do roszczeń pieniężnych w transgranicznych sprawach cywilnych i handlowych. Sprawa transgraniczna to taka sprawa, w której rachunek bankowy lub rachunki bankowe, które mają zostać objęte nakazem zabezpieczenia, prowadzone są w państwie członkowskim innym niż:
 
  1. państwo członkowskie sądu, do którego zwrócono się z wnioskiem o wydanie nakazu zabezpieczenia lub
  2. państwo, w którym wierzyciel ma miejsce zamieszkania.
 
Rozporządzenia nie stosuje się jednak w Wielkiej Brytanii oraz w Danii.
 
Kiedy można wystąpić o wydanie nakazu zabezpieczenia?
 
O wydanie nakazu zabezpieczenia można wystąpić w każdym czasie: przed wszczęciem postępowania przeciwko dłużnikowi w sprawie głównej, jak i na każdym etapie takiego postępowania do momentu wydania orzeczenia albo zatwierdzenia lub zawarcia ugody sądowej, a także po uzyskaniu przez wierzyciela orzeczenia, ugody sądowej lub dokumentu urzędowego, na mocy których wymaga się od dłużnika zapłaty roszczenia wierzyciela.
 
 
Jakie są warunki wydania nakazu zabezpieczenia?
 
Sąd wydaje nakaz zabezpieczenia, gdy wierzyciel przedłoży wystarczające dowody, by przekonać sąd, że istnieje pilna potrzeba zastosowania środka zabezpieczającego w formie nakazu zabezpieczenia, ponieważ istnieje realne ryzyko, że bez takiego środka późniejsze dochodzenie roszczenia wierzyciela wobec dłużnika będzie niemożliwe lub znacząco utrudnione. W przypadku, gdy wierzyciel nie uzyskał jeszcze w państwie członkowskim orzeczenia, ugody sądowej lub dokumentu urzędowego zobowiązujących dłużnika do zapłacenia roszczenia wierzyciela, wierzyciel musi przedłożyć również
 
wystarczające dowody, by przekonać sąd, że może wygrać w sprawie głównej przeciwko dłużnikowi.
 
Przed wydaniem zabezpieczenia w przypadku, gdy wierzyciel nie uzyskał jeszcze orzeczenia, ugody sądowej lub dokumentu urzędowego, sąd nałoży na wierzyciela wymóg złożenia kaucji. W drodze wyjątku sąd może jednak zwolnić wierzyciela z obowiązku złożenia kaucji, jeśli uważa, że złożenie kaucji nie jest właściwe w okolicznościach danej sprawy. Natomiast jeśli wierzyciel uzyskał już orzeczenie, ugodę sądową lub dokument urzędowy, obciążenie go przez sąd obowiązkiem zapłaty kaucji przed wydaniem nakazu zabezpieczenia jest fakultatywne i zależeć będzie od okoliczności sprawy.
 
Gdzie i jak złożyć wniosek o wydanie nakazu zabezpieczenia?
 
Przed wszczęciem postępowania przeciwko dłużnikowi wniosek o wydanie nakazu zabezpieczenia składa się do sądu, który byłby właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji. Wniosek o wydanie nakazu zabezpieczenia zgłoszony w toku postępowania lub po jego zakończeniu rozpoznaje sąd pierwszej instancji. Wniosek o wydanie nakazu zabezpieczenia należy złożyć na specjalnym formularzu.
 
Czy wierzyciel musi znać numer rachunku bankowego dłużnika?
 
Rozporządzenie stanowi, że wierzyciel może zwrócić się do sądu, do którego składany jest wniosek o wydanie nakazu zabezpieczenia, by ten zażądał od organu ds. informacji państwa członkowskiego, w którym nakaz zabezpieczenia ma być wykonany, informacji niezbędnych do zidentyfikowania banku lub banków oraz rachunku lub rachunków dłużnika. Uprawnienie takie przysługuje wierzycielowi, który:
 
  • uzyskał w państwie członkowskim wykonalne orzeczenie, ugodę sądową lub dokument urzędowy, na mocy których dłużnik ma obowiązek spłacić roszczenie wierzyciela,
 
  • ma podstawy uważać, że dłużnik posiada jeden lub więcej rachunków w banku w konkretnym państwie członkowskim,
 
  • nie zna ani nazwy, ani adresu tego banku, ani też numeru IBAN, BIC lub innego numeru bankowego, umożliwiającego identyfikację tego banku.
 
Jaka jest opłata od wniosku o wydanie nakazu zabezpieczenia?
 
Opłata od wniosku o wydanie nakazu zabezpieczenia wynosi 100 zł, chyba że wniosek został zgłoszony w piśmie rozpoczynającym postępowanie.
 
 
 
Łódź, dnia 19 stycznia 2017
 
Marcin Witkowski
radca prawny
 
 
 
* Zastrzeżenie prawne.
Przedstawiona informacja jest udostępniania nieodpłatnie, ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W celu uzyskania wiążącej porady prawnej i szczegółowych informacji, wszystkich zainteresowanych prosimy o kontakt z Kancelarią Chudzik i Wspólnicy Radcowie Prawni sp.p.